Chống sét lan truyền hay còn gọi là thiết bị cắt sét, thiết bị cắt lọc sét là giải pháp bảo vệ hệ thống điện và các thiết bị điện tử khỏi các xung điện áp đột biến do sét gây ra. Đây là hạng mục rất quan trọng trong các công trình hiện đại, đặc biệt là nơi có nhiều thiết bị điện, tủ điều khiển, camera, internet, máy tính, thang máy, hệ thống tự động hóa và thiết bị gia dụng giá trị cao.
Nhiều người chỉ quan tâm đến kim thu sét mà quên mất rằng sét không chỉ gây hại khi đánh trực tiếp vào công trình. Trên thực tế, sét lan truyền qua đường điện, đường tín hiệu, đường mạng, cáp camera mới là nguyên nhân khiến rất nhiều thiết bị bị cháy hỏng dù ngôi nhà không bị sét đánh trực diện.
Vậy thiết bị cắt sét là gì, có nên dùng loại giá rẻ không, và cách chọn ra sao? Cùng Ecovila nhìn thẳng vào bản chất vấn đề.
Chống sét lan truyền là giải pháp sử dụng các thiết bị chuyên dụng để cắt, giới hạn hoặc chuyển hướng dòng xung sét lan truyền trước khi chúng đi sâu vào hệ thống điện trong công trình. Thiết bị này giúp giảm điện áp đột biến về mức an toàn hơn, từ đó bảo vệ thiết bị điện và điện tử khỏi cháy nổ, hư hỏng hoặc giảm tuổi thọ.
Hiểu đơn giản, nếu kim thu sét xử lý phần sét đánh trực tiếp từ bên ngoài, thì thiết bị chống sét lan truyền sẽ bảo vệ phần bên trong công trình, nơi đang có hàng loạt thiết bị có giá trị và cực kỳ nhạy cảm với xung điện.
Thiết bị cắt sét hay thiết bị cắt lọc sét là cách gọi phổ biến của thiết bị chống sét lan truyền, thường được lắp trong tủ điện tổng, tủ điện tầng, tủ điều khiển, hoặc tại các vị trí đầu vào của hệ thống điện và tín hiệu.
Khi xuất hiện xung điện áp lớn do sét cảm ứng hoặc sét lan truyền, thiết bị sẽ phản ứng rất nhanh để:
Đây là lý do vì sao ở các công trình dùng nhiều thiết bị điện tử, chống sét lan truyền gần như là lớp bảo vệ bắt buộc nếu muốn hệ thống vận hành ổn định lâu dài.
Hiện nay, nhà ở và công trình không còn chỉ có vài bóng đèn hay quạt điện như trước. Một công trình hiện đại có thể bao gồm:
Những thiết bị này rất dễ bị ảnh hưởng bởi xung sét lan truyền. Chỉ một cú sụt áp hoặc quá áp mạnh cũng đủ làm hỏng bo mạch, mất dữ liệu, cháy nguồn hoặc làm thiết bị hoạt động chập chờn.
Nguy hiểm ở chỗ là nhiều khi không nhìn thấy sét đánh vào nhà, nhưng thiết bị vẫn chết vì xung điện đi theo đường dây điện hoặc đường tín hiệu từ bên ngoài truyền vào.
Một hệ thống chống sét lan truyền được chọn đúng và lắp đúng kỹ thuật có thể giúp bảo vệ:
Tivi, máy giặt, tủ lạnh, điều hòa, bình nóng lạnh, bếp từ...
Máy tính, laptop, modem, router, đầu ghi camera, hệ thống mạng, máy in...
Tủ điện tổng, aptomat, biến tần, PLC, bộ điều khiển tự động, hệ thống chiếu sáng thông minh...
Thang máy, máy móc sản xuất, hệ thống bệnh viện, khách sạn, văn phòng, nhà xưởng...
Nói gọn: càng nhiều thiết bị điện tử, càng cần chống sét lan truyền bài bản.
Nhiều người hay gọi là aptomat chống sét lan truyền, nhưng thực tế cần hiểu rõ rằng aptomat và thiết bị chống sét lan truyền là hai nhóm thiết bị khác nhau.
Aptomat có chức năng chính là:
Thiết bị chống sét lan truyền có chức năng:
Trong thực tế, thiết bị chống sét lan truyền thường được lắp kết hợp với aptomat hoặc cầu chì bảo vệ để tăng độ an toàn và thuận tiện khi bảo trì. Vậy nên gọi “aptomat chống sét” là cách gọi quen miệng, nhưng về kỹ thuật thì cần phân biệt cho rõ để chọn thiết bị đúng.
Nói thẳng luôn: không nên ham rẻ với thiết bị chống sét.
Lý do rất đơn giản. Khi có xung sét thật, thiết bị chống sét phải phản ứng cực nhanh và chịu được dòng xung lớn. Nếu dùng hàng giá rẻ, không rõ nguồn gốc, không đúng tiêu chuẩn, thì rủi ro gồm:
Tiết kiệm vài trăm nghìn hay vài triệu ở bộ chống sét mà để cháy tủ điện, cháy camera, hỏng modem, hỏng thang máy hoặc cháy bo điều khiển thì quá tội.
Thiết bị chống sét không phải món nên mua theo kiểu “rẻ là chốt”. Nó là món phải mua theo kiểu đúng thông số, đúng tiêu chuẩn, đúng công trình.
Anh nên cân nhắc lắp ngay nếu công trình thuộc một trong các trường hợp sau:
Rất nhiều người làm chống sét trực tiếp xong là nghĩ đủ. Thực ra chưa đủ. Bởi sét đánh gần đó hoặc lan truyền qua lưới điện vẫn có thể phá thiết bị bên trong.
Muốn chọn đúng, cần dựa trên các yếu tố:
1 pha hay 3 pha, điện áp bao nhiêu, sơ đồ tủ điện như thế nào.
Tủ tổng, tủ nhánh, tủ điều khiển, hệ thống camera, mạng, điện nhẹ...
Tùy từng công trình có thể cần SPD Type 1, Type 2 hoặc phối hợp nhiều cấp bảo vệ.
Thông số dòng xung, điện áp bảo vệ, khả năng đáp ứng phải phù hợp với rủi ro thực tế.
Nên ưu tiên sản phẩm rõ nguồn gốc, có tài liệu kỹ thuật, thông số minh bạch, phù hợp hệ thống.
Thiết bị chống sét lan truyền muốn làm việc hiệu quả thì hệ tiếp địa phải đạt yêu cầu. Thiếu tiếp địa tốt thì thiết bị xịn mấy cũng khó phát huy hết tác dụng.
Tại Ecovila, chúng tôi không tư vấn theo kiểu bán đại một con thiết bị rồi xong. Mỗi công trình cần nhìn đúng hiện trạng điện, tải sử dụng, mức độ rủi ro và giá trị thiết bị cần bảo vệ.
Ecovila tập trung vào các nguyên tắc:
Với công trình dân dụng, biệt thự, nhà xưởng hay công trình kỹ thuật, chống sét lan truyền là khoản đầu tư nhỏ nhưng giá trị bảo vệ lại rất lớn.
Giá thiết bị chống sét lan truyền phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Vì vậy, để lên báo giá thiết bị cắt sét chính xác, cần dựa trên nhu cầu thực tế của từng công trình thay vì báo giá chung chung.
Thiết bị chống sét lan truyền hay thiết bị cắt sét, cắt lọc sét là giải pháp cực kỳ quan trọng để bảo vệ hệ thống điện và thiết bị điện tử trong nhà ở, văn phòng, nhà xưởng và các công trình hiện đại. Đây không phải món nên làm cho có, càng không nên chọn theo tiêu chí rẻ nhất.
Làm đúng từ đầu sẽ giúp anh tránh được rất nhiều chi phí sửa chữa, thay thế và gián đoạn vận hành về sau.
Ecovila nhận tư vấn giải pháp chống sét lan truyền, thiết bị cắt sét, hệ thống chống sét phù hợp cho nhà ở và công trình với định hướng: đúng nhu cầu – đúng kỹ thuật – đúng vật tư – rõ cam kết.
Liên hệ Ecovila để được tư vấn giải pháp và báo giá phù hợp cho công trình của anh/chị.
